प्रतिस्पर्धा बीमितहरुलाई गुणस्तरीय सेवा दिनका लागि हुनुुपर्छ

नेपाली बीमा क्षेत्रमा लगातार ३८ वर्षसम्म काम गरेको अनुुभव सँगालेका व्यक्ति हुुन्, विश्वराम तिमिला । सन् १९८१ मा भारतीय बीमा कम्पनीको रुपमा नेपालमा सञ्चालित ओरियन्टल इन्योरेन्स कम्पनीबाट बीमा क्षेत्रमा प्रवेश गरेका तिमिला अझै पनि नेपाली बीमा क्षेत्रमा सक्रिय छन् । बीमा क्षेत्रमा कुुशल व्यवस्थापकको रुपमा परिचय स्थापित गरेका तिमिला बीमा क्षेत्रका लागि एक आदर्श व्यक्ति हुुन् । नेपालमा बीमा क्षेत्रको विकास र विस्तारमा पनि तिमिलाको योगदान ठूलो छ । तिमिला हाल नेको इन्स्योरेन्स कम्पनीमा प्रमुुख कार्यकारी अधिकृतको रुपमा कार्यरत छन् । सन् १९९६ मा सिनियर म्यानेजरको रुपमा नेको इन्स्योरेन्समा प्रवेश गरेका तिमिलाले नेकोमा प्रमुुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हालेको झण्डै चार वर्ष पूरा भएको छ । आजको दिनसम्म आइपुुग्दा नेको इन्स्योरेन्स कम्पनीले जुुन व्यावसायिक उचाइ हासिल गरेको छ, त्यसमा सिँगो नेको परिवारको हात त रहेको छ नै । त्यसमाथि पनि व्यवस्थापन प्रमुुखको नाताले तिमिलाको भूमिका निकै नै ठूलो रहेको छ । उनै तिमिलासँग आर्थिक दैनिकका तर्फबाट सुरेश राउतले लिएको अन्तर्वार्ताको सम्पादित अंश :

३८ वर्षअघि बीमा क्षेत्रमा काम गर्दा र अहिलेको अवस्थामा के भिन्नता पाउनुुहुन्छ ? 

म सन् १९८१ मा बीमा क्षेत्रमा प्रवेश गरेको हुँ । त्यतिबेला नेपालमा जम्मा चार वटा बीमा कम्पनीहरु थिए नेपाल इन्स्योरेन्स कम्पनी, राष्ट्रिय बीमा संस्थान, ओरियन्टल इन्स्योरेन्स कम्पनी र नेशनल इन्स्योरेन्स कम्पनी । संंख्यात्मकरुपमा बीमा कम्पनीहरु कम भएका कारण पनि त्यतिबेला बीमा क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा नै थिएन । काम गर्न सहज वातावारण थियो । तर अहिले बीमा कम्पनीहरुको संख्या धेरै छ । सोही आधारमा प्रतिस्पर्धा पनि निकै नै बढेको छ । 

३८ वर्षअघि नेपालमा बीमाको अवस्था कस्तो थियो ? 

नेपालमा त्यतिबेला स्वदेशी र विदेशीसमेत गरी जम्मा चार वटा कम्पनीहरुले मात्र बीमासम्बन्धी कारोबार सञ्चालन गरेका थिए । सम्भवत त्यतिबेला कुुल जनसंख्याको एक प्रतिशत जनता पनि बीमाको दायरामा थिएनन् । तर अहिले बीमाको दायरा निकै नै फराकिलो भएको छ । त्योसँगै बीमाको पहुँचको अवस्था पनि बढ्दै गएको छ । अहिले कुुल जनसंख्याको झण्डै ११ प्रतिशत जनता बीमाको पहुँचको दायरामा रहेको भनिँदै आएको छ । कृषि, पशुुपन्छी तथा बाली बीमा, तेस्रो पक्ष बीमालगायतका कारण पछिल्ला वर्षहरुको बीमाको पहुँच बढ्दै गएको छ । 

बीमा कम्पनीहरुको संख्यात्मक वृद्धिसँगै अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा बढ्यो भन्छन् नि ?

हो, अहिले बीमा क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा बढेको छ । तर हामीले दुःखका साथ भन्नुुपर्छ, त्यो प्रतिस्पर्धा स्वस्थ हुुन सकेको छैन । अहिले सबै किसिमका गरी ४० वटा बीमा कम्पनीहरुको बीमासम्बन्धी सेवा उपलब्ध गराउँदै आएका छन् । जसमध्ये १९ वटा जीवन बीमा कम्पनी, २० वटा निर्जीवन बीमा कम्पनी र एउटा पुनर्बीमा कम्पनी सञ्चालनमा रहेका छन् । जसअनुसार अहिले सबै किसिमका कम्पनीहरुका आ—आफ्ना लक्ष्य रहेका छन्, त्यो लक्ष्य पूरा गर्ने नाउँमा अस्वथ प्रतिस्पर्धा हुुने गरेको छ । तर यसो हुनुुहुँदैन । प्रतिस्पर्धा जहिले पनि स्वच्छ हुुनुुपर्छ । स्वच्छ प्रतिस्पर्धामा नै स्वच्छ व्यवसाय सञ्चालन हुुनसक्छ  ।

बीमा क्षेत्रमा काम गर्नका लागि दक्ष जनशक्तिको अभाव छ भनिन्छ नि ? 

हो, बीमा कम्पनीहरुको संख्यात्मक वृद्धिसँगै अहिले यस क्षेत्रमा काम गर्नका लागि दक्ष कर्मचारीहरुको अभाव रहेको छ । यही कारणले गर्दा यस क्षेत्रमा कार्यरत पुराना र अनुुभवी कर्मचारीहरुलाई कम्पनीहरुले विभिन्न प्रलोभन दिएर तानातान गर्ने प्रवृत्ति बढेर गएको छ । अहिले बीमा समितिकै पहलमा यस क्षेत्रका लागि आवश्यक पर्ने दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापनका लागि बीमासम्बन्धी विभिन्न किसिमका तालिमहरु दिन थालिएको छ । 

बीमा समितिले नयाँ ऐन ल्याउने तयारी गरिरहेको छ, यसको बारेमा के भन्नुुहुुन्छ ? 

बीमा समिति, बीमा कम्पनीहरुको नियमनकारी निकाय हो । समितिले अध्ययन, अनुुसन्धान गरेर यस क्षेत्रका लागि आवश्यकता महसुस गरेर नै बीमा ऐन ल्याउन तयारी गरेको हुुनुुपर्छ । समितिले ल्याउने सबै ऐनहरु मुुलुकको सिंँगो बीमा क्षेत्रको विकास र विस्तारका लागि ल्याउने हो । यस अर्थमा ती ऐनहरु बीमामैत्री नै हुन्छन् र हुुनुु पनि पर्छ । नयाँ ऐनले बीमाको बजारलाई संस्थागत सुशासनको दायरामा ल्याउने काम गरोस् । 

निर्जीवन बीमा क्षेत्रमा काम गर्न समस्या हुन्छ, भन्छन् नि ?

निर्जीवन बीमा क्षेत्रमा काम गर्नका लागि खासै समस्या छैन । विगत ३८ वर्षदेखि म यही क्षेत्रमा क्रियाशील रहेको छु । यो अवधिसम्म आइपुुग्दा मैले कहिले पनि काम गर्न समस्या भएको महसुुस गरेको छैन । हाम्रो मुख्य समस्या भनेको नै दक्ष जनशक्तिको अभाव हो । दक्ष जनशक्तिको व्यवस्थान हुुन सकेको खण्डमा यस क्षेत्रमा काम गर्न खासै अप्ठेरो हुुँदैन । 

बैंकहरुको तुुलनामा बीमा क्षेत्रमा आकर्षण कम भएर नै दक्ष जनशक्तिको अभाव भएको हो ? 

होइन, बीमा क्षेत्रमा आकर्षण छ । बीमा कम्पनीहरुले पनि बैंकसरहको सेवा सुविधा दिइरहेका छन् । तर पनि कर्मचारीहरुको आकर्षण बैंकमा नै किन हुन्छ, हामीले बुुझ्न सकेका छैनौं । क्षमतावान् र दक्ष कर्मचारीहरुलाई बीमा क्षेत्रमा काम गर्नका लागि जहिले पनि अवसर नै अवसर छ । 

नेपालमा बीमा क्षेत्र अपेक्षाअनुसार बढ्न नसकेको हो ? 

हुुनसक्छ, विश्वका सबै राष्ट्रहरुमा बीमाको बजार ठूलो रहेको छ । त्यस अर्थमा नेपालमा पनि बीमा क्षेत्रको बजार ठूलो रहेको छ, यसमा कसैको दुुईमत छैन । नेपालमा बीमाको बजार अपेक्षा गरेअनुुसार बढ्न नसक्नुुको मूल कारण बीमासम्बन्धी जनचेतनाको अभाव हो । विसं २०७२ साल वैशाख १२ गते गएको शक्तिशाली भूकम्पका कारण थुुप्रै संरचनाहरु ध्वस्त भए । त्यसपछि आम नागरिकहरुमा बीमा गर्न पर्ने रहेछ भन्ने कुराको चेतना विस्तार भयो, अहिले पनि यो क्रम जारी नै छ । सोही कारण पछिल्लो समय बीमाको बजार विस्तारै बढ्दै गएको छ । 

आम नागरिकहरुमा बीमा गर्नुुपर्छ, भन्ने भावना जागृत हुँदै गएको छ । सरकारका विभिन्न निकायहरु, बीमा समिति र सञ्चालनमा रहेका बीमा कम्पनीहरुले पनि विभिन्न माध्यमबाट बीमासम्बन्धी जनचेतना विस्तार गर्न काम गरी रहेका छन् । बीमासम्बन्धी जनचेतना विस्तारमा सञ्चार माध्यमहरुमा भूमिका पनि निकै नै ठूलो रहेको छ । यो क्षेत्रमा काम गरिरहेका व्यक्ति तथा संस्थाहरु सबैको एउटै उद्देश्य हो, देशको सबै कुुनामा बीमाको पहुँच पुुगोस् । बीमामार्फत आमनागरिकको जीउ धनको सुरक्षा होस् । मुुलुकको आर्थिक विकास र समृद्धिमा बीमा क्षेत्रको योगदान ठूलो होस् । समृद्ध नेपाल सुुखी नेपालीको लक्ष्य पूरा गर्नका लागि बीमा क्षेत्रले आफ्नो तर्फबाट योगदान दिन सकोस् । यसैका लागि हामीले काम गरिरहेका छौँ । 

कस्तो छ, अहिले नेको इन्स्योरेन्सको अवस्था ?

नेको इन्स्योरेन्स कम्पनी विश्वको नै टप ब्रोकर कम्पनी एआईजी अर्थात् अमेरिकन इन्स्योरेन्स ग्रुुप संलग्न रहेको कम्पनी हो । अहिले नेकोको चुक्ता पुँजी चालू आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासिक अपरिष्कृत वित्तीय विवरणको आधारमा भन्ने हो भने एक खर्ब १७ करोड ६२ लाख ७८ हजार रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीले यस अवधिमा १७ करोड तीन लाख १९ हजार रुपैयाँ खुद मुनाफा कमाइसकेको छ । गत आवको सोही अवधिमा कम्पनीको यस्तो मुनाफा ११ करोड ६५ लाख १४ हजार रुपैयाँ रहेको थियो । अहिले कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी २८ रुपैयाँ ९६ पैसा रहेको छ भने प्रति सेयर नेटवर्थ एक सय ८७ रुपैयाँ ९३ पैसा रहेको छ । 

कम्पनीको यो वित्तीय अवस्थाबाट आम सेयरधनी, लगानीकर्ता र ग्राहकहरु कत्तिको सन्तुुष्ट हुुनुुहुुन्छ ? 

हाम्रा आम सेयरधनी, लगानीकर्ता, ग्राहक हामीसँग सन्तुुष्ट हुुनुुहुुन्छ । कम्पनीले आम लगानीकर्ताहरुलाई सदैव उच्चरुपमा प्रतिफल दिँदै आएको छ । लगानीकर्ताहरुले आफ्नो लगानीअनुसारको प्रतिफल पाइरहेका छन् । ग्राहकहरुलाई पनि हामीले हाम्रो स्रोत, साधन र क्षमताले भ्याएसम्म उत्कृष्ट सेवा दिँदै आएका छौँ । आशा छ, सबै व्यक्तिहरु कम्पनीले दिने सेवाबाट सन्तुुष्ट हुुनुुहुुन्छ । यही कारण पनि हुुनसक्छ । हामीले विभिन्न किसिमका राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मानहरु पनि पाएका छौँ । पछिल्लो पटक बेष्ट म्यानेज जनरल इन्स्योरेन्स कम्पनी अवार्ड पाएका छौँ । यो सबै हामीले दिने उत्कृष्ट सेवाबाट नै सम्भव भएको हो ।

बजारमा अरु बीमा कम्पनीहरु पनि छन्, त्यो भीडमा नेकोलाई कसरी परिभाषित गर्नुुहुुन्छ ? 

सबै बीमा कम्पनीहरुले दिने भनेको बीमासम्बन्धी सेवा नै हो । अरुले कसरी काम गर्छन्, त्यसको बारेमा त भन्न सक्दिनँ । तर नेकोमा बारेमा भन्नुुपर्दा, नेको जहिले पनि ग्राहकमैत्री रहेको छ । आम ग्राहकको इच्छा र चाहनाअनुसार नै हामीले बीमासम्बन्धी सेवा उपलब्ध गराउँदै आएका छौँ । यसको बलियो उदाहरणको रुपमा हामीले सुरु गरेको ‘अन द स्पट’ पेमेन्ट हो । जस्तो विभिन्न कारणवशः सवारीसाधन दुुर्घटना हुँदा घटनाको प्रकृति हेरेर, घटना स्थलमा नै गएर, छिटो–छरितोरुपमा सबै प्रक्रिया पूरा गरेर हामी बीमाको भुक्तानी दिन्छौँ । नेपालमा यसको सुरुवात गर्ने नेको नै पहिलो कम्पनी हो । अहिलेसम्म हामीले झण्डै सात हजारको हाराहारीमा अन द स्पट बीमाको भुक्तानी दिइसकेका छौँ । यसबाट हाम्रा ग्राहकहरु खुुसी भएका छन् । विशेषगरी स–साना दुुर्घटनाहरुमा हामी ‘अन द स्पट’ पेमेन्ट गर्छौँ । यसअन्तर्गत एक लाख रुपैयाँसम्मको भुक्तानी दिने गरिएको छ । कम्पनीको बारेमा भन्नुुपर्दा नेपालमा नम्बर अफ पोलिसी बिक्रीमा पनि नेकोको पोजिसन दोस्रो रहेको छ । 

कम्पनीका दीर्घकालीन योजनाहरु के छन् ? 

अहिले कम्पनीले विभिन्न ठाउँमा रहेका शाखा तथा उपशाखासमेत गरी ४६ स्थानबाट बीमा सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । विसं २०७६ सालभित्रमा थप आठदेखि १० वटा ठाउँमा नयाँ शाखा तथा उपशाखाहरु खोल्ने हाम्रो लक्ष्य रहेको छ । त्यसका लागि अहिले हामी सम्भावित स्थानहरुको पहिचान गरिरहेका छौं । केही स्थानहरुमा शाखा खोल्ने क्रम अन्तिम चरणमा पुुगेको छ । सरकारले सुरु गरेको कृषि तथा पशुुपन्छी बीमा कार्यक्रमलाई अझ प्रभावकारीरुपमा अगाडि लानेछौँ । अहिले हामीले ताप्लेजुुङमा पशुुपन्छी बीमासम्बन्धी कामहरु गरिरहेका छौँ । त्यो क्षेत्रमा पशुुपन्छी बीमा कार्यक्रम निकै नै प्रभावकारी भएको छ । यीबाहेक कर्मचारीलाई बीमासम्बन्धी विश्वबजारमा आएका नयाँ–नयाँ प्रविधि, काम गर्ने शैली आदिका विषयमा पनि तालिम दिनेछौँ । बीमासम्बन्धी जनचेतना विस्तारमा पनि कम्पनीले अझ प्रभावकारीरुपमा भूमिका खेल्ने लक्ष्य लिएको छ । साथै कम्पनीले संस्थागत सुुशासन र सामाजिक उत्तरदायित्वसम्बन्धी कार्यलाई पनि अझ ठोसरुपमा अगाडि लैजाने लक्ष्य लिएको छ । 

पछिल्लो समय बीमा कम्पनीहरु मर्जरमा जाने कुरा पनि चलेको छ नि ? 

बीमा कम्पनीहरु मर्जरमा जाने कुरा पहिला पनि चलेको हो, अहिले फेरि चलेको छ । मर्जरको बारेमा हामीले पनि केही सोचिरहेका छौँ । मर्जरको बारेमा सबै कुरा भनिहाल्ने बेला भएको छैन ।


सहकारी–कृषि
कर्पोरेट
अन्तर्वार्ता

अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा बैंकिङ क्षेत्रकै सबैभन्दा ठूलो समस्या हो

रूपन्देहीबाट उदाएका सक्षम बैंर्कसको रूपमा चिनिने प्रदिपकुमार श्रेष्ठ वित्तीय क्षेत्रको परिचित नाम हो । क्षेत्रीयस्तरबाट सञ्चालनमा आएका रूपन्देहीका दुई विकास बैंकहरू एक आपसमा मर्जर भएर बन्न लागेको तिनाउ मिसन डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेडको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको रूपमा पदीय जिम्मेवारी सम्हाल्नुले पनि श्रेष्ठको वित्तीय क्षेत्रमा सफल र सक्षम नेतृत्वले कुशल कार्यव्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको प्रष्ट...

प्रदिपकुमार श्रेष्ठ प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, तिनाउ मिसन डेभलपमेण्ट बैंक लि., रुपन्देही
कार्टून
cartoon

भिडियो
cyberlink adds

हाम्रो बारेमा

आर्थिक दैनिक चाहना पब्लिकेसन प्रा.लि.द्वारा प्रकाशित पूर्ण आर्थिक दैनिक पत्रिका हो ।

सम्पर्क

Chahana Publication (Pvt.) Ltd. , Aarthik National Daily (Aarthik Rastriye Dainik)

Setodewal Marg, Kupondole, Lalitpur

Tel : +977-1-5554236

Fax : +977-1-5523181

Email : aarthik.dainik@gmail.com

Marketing Email : marketing.arthikdainik@gmail.com